म्याग्दी । ‘रेभेन्ज ट्राभल’ (Revenge Travel) को नयाँ ट्रेन्डमा नेपालका पर्यटकीय गन्तव्यहरूले धमाका मच्चाइरहेका छन्। विशेषगरी अन्नपूर्ण आधार शिविर (ABC) र मुस्ताङमा पर्यटकको यस्तो ‘सुनामी’ आएको छ, जसले स्थानीय व्यवसायी र सरोकारवालाहरूलाई पनि चकित पारेको छ। गत असोजको अन्तिम सातादेखि सुरु भएको पर्यटकको लर्को कात्तिक दोस्रो हप्ताको सुरुवात्सम्म पनि रोकिएको छैन, मानौं यहाँ घुम्न आउनेको संख्याले सबै सीमा नाघिदिएको छ। यस वर्ष यति धेरै पर्यटक आउलान् भनेर कसैले कल्पना गरेका थिएनन्!
दसैँ, तिहार, छठलगायत चाडपर्वको लामो बिदाले गर्दा विद्यालय/कलेजका विद्यार्थी, युवा-तन्नेरी ‘Gen Z’ पुस्ता, कर्मचारी, बैंक तथा वित्तीय संस्थाका कर्मचारी र विदेशबाट चाडपर्व मनाउन जन्मथलो आएका नेपालीहरूको ‘बकेट लिस्ट’ (Bucket List) मा मुस्ताङ र अन्नपूर्ण आधार शिविर परेका हुन्। विशेषगरी सडकमार्गबाट यात्रा रुचाउनेहरूका लागि म्याग्दी, बागलुङ र पर्वत हुँदै यी चार जिल्लाका पर्यटकीय स्थलहरू ‘हटस्पट’ बनेका छन्। सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेका तस्बिर र भिडियोहरूले पनि यस आगमनमा ठूलो भूमिका खेलेको स्थानीय बताउँछन्।
आन्तरिक पर्यटकको पहिलो रोजाइमा मुस्ताङ जिल्लास्थित मुक्तिनाथ दर्शन गर्ने गन्तव्य परेको छ। यसका साथै, मुस्ताङ पुग्नेहरूले कोरला नाकासम्मको गाडी यात्रा, लोमान्थाङ दरबारको ऐतिहासिकता, छोसेर गुफा, चिउँसी गुफा, चराङ गुम्बा, मराङ गुम्बा, कागबेनीको धार्मिक महत्व, ढुम्बातालको नीलो सौन्दर्य र मार्फा गाउँको रमणीयतामा रमाउने गरेका छन्। मुस्ताङले वर्षमा आठ लाख बढी आन्तरिक र डेढ लाख बढी विदेशी पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने गरेको छ, जुन यस वर्ष अझै बढ्ने अनुमान छ।
त्यसैगरी, छोटो अवधिमा पहाडी र हिमाली क्षेत्रको एकै पटक साहसिक यात्रामा रुचि राख्ने युवाहरूका लागि म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–४ मा रहेको अन्नपूर्ण हिमालको आधार शिविर (ABC) एउटा नयाँ ‘फेभरेट डेस्टिनेसन’ बनेको छ। फुतफुते झरना र अन्नपूर्ण हिमालको फेदीमा रहेको निलो रङको पञ्चकुण्ड ताल हुँदै चार हजार १९० मिटर उचाइमा अवस्थित अन्नपूर्ण आधार शिविर पुगिन्छ। तीन दिनमै आधार शिविर पुगेर फर्कन सकिने सुविधा र निलगिरि तथा अन्नपूर्ण हिमालको फेदमा रहेको समथर फाँटले यसलाई आकर्षक बनाएको छ।
अहिले म्याग्दी हुँदै सडकमार्ग भएर दैनिक करिब आठ हजार जना मुस्ताङ भित्रिने गरेका छन् भने अन्नपूर्ण आधार शिविर जानेको संख्या दैनिक पाँच सय जनाभन्दा बढी छ। बेनीका होटेल व्यवसायी हरिकृष्ण श्रेष्ठका अनुसार, अन्नपूर्ण आधार शिविर र मुस्ताङमा यसपालि कल्पनाभन्दा धेरै पाहुना आएकाले होटेलहरूको क्षमताले थेग्न नसकेको अवस्था छ। “दसैँ र तिहारमा मुक्तिनाथ र उपल्लो मुस्ताङ भ्रमण गर्नेको घुइँचो विगतदेखि नै भए पनि यसपालि अन्नपूर्ण आधार शिविर जानेहरू पनि थपिँदा होटेल, रेष्टुरेन्ट र होमस्टेहरूले थेग्न नसकेका हुन्,” उनले भने।
यस ‘ह्यापी प्रब्लम’ ले गर्दा होटेल सञ्चालकलाई आवास व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ। म्याग्दी र मुस्ताङका प्रशासन, सुरक्षा निकाय, होटेल व्यवसायी र उद्योग वाणिज्य संघले पर्यटकहरूलाई अग्रिम बुकिङ गरेर मात्र घुम्न आउन अनुरोध गरेका छन्। कुश्मा, बागलुङ र पोखराका होटेल, व्यक्तिका घर, सामुदायिक भवन र धर्मशालामा समेत अस्थायी बसोबासको व्यवस्था मिलाइएको छ। म्याग्दीका होटेलमा दैनिक दुई हजार र मुस्ताङमा दैनिक तीन हजार जनासम्म पाहुनालाई सहज रूपमा व्यवस्थापन गर्न सकिने क्षमता छ, तर अहिले त्योभन्दा धेरै पर्यटकको आगमनले समस्या बढाएको छ।
भुरुङ–तातोपानीका होटेल व्यवसायी राजु हमालका अनुसार अन्नपूर्ण आधार शिविर जोड्ने मौरिस हर्जोग पदमार्ग, म्याग्दी र मुस्ताङका अधिकांश होटेलहरू यो हप्ताको अन्त्यसम्मका लागि पूर्ण रूपमा बुक भइसकेका छन्। “छठपछि स्कुल, कलेज, कार्यालय खुल्ने हुँदा पाहुनाको आगमन दर घटे पनि अकुपेन्सी ( occupancy) राम्रो छ,” उनले भने। ‘Gen Z आन्दोलन’ र प्रतिकूल मौसमका कारण सोह्रश्राद्ध र दसैँलगत्तै पर्यटक आगमन नहुँदा निराश भएका व्यवसायीहरूलाई यो पछिल्लो ‘टुरिस्ट बूस्ट’ ले ठूलो राहत दिएको छ।
म्याग्दी उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सुविन श्रेष्ठले सडक यातायातको सहज पहुँच र सामाजिक सञ्जालमा भइरहेको व्यापक प्रचारप्रसारका कारण मुस्ताङ र अन्नपूर्ण आधार शिविर आन्तरिक पर्यटकको ‘टप चोइस’ मा परेको बताए। उनले मुक्तिनाथ, कागबेनीको तीर्थयात्रा, हिमाल, उजाड पहाड, तालतलैयाको मनोरम दृष्य, हिमाली जनजीवन र संस्कृतिमा रमाउनुका साथै गाडी चढेरै कोरला नाकासम्म पुग्न सकिने भएपछि मुस्ताङ धेरैको रोजाइमा परेको बताए। त्यस्तै, हिमालको फेदीमा पुग्न सकिने भएकाले युवायुवती अन्नपूर्ण आधार शिविरमा आकर्षित भएका हुन्।
पर्यटक आगमनले म्याग्दी र मुस्ताङमा होटेल व्यवसायीलाई क्षमता र सुविधा वृद्धिका लागि प्रेरित गरेको छ, साथै नयाँ लगानीको सम्भावना पनि देखाएको छ। यसले अन्नपूर्ण आधार शिविरको पदमार्गमा सीमित संख्याको क्षमतामा रहेका होटेलहरूको क्षमता बढाउन राज्यलाई दबाब पनि पुगेको छ। यसबाहेक, पर्यटकहरूले बेनी–जोमसोम सडकका म्याग्दी खण्डको अधुरो सडक स्तरोन्नतिलाई पूर्णता दिनुपर्ने, पहिरो तथा कटान प्रभावित ठाउँको सडकलाई सुरक्षित बनाउन र होटेलहरूको वर्गीकरण गरी सेवा शुल्कलाई नियमित गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। यो ‘गोल्डन आवर’ लाई सदुपयोग गर्दै राज्यले पूर्वाधार विकास र व्यवस्थापनमा ध्यान दिन सके, यी गन्तव्यहरूले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै नेपालको पर्यटनलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने निश्चित छ।
